Di tích lịch sử - làng nghề truyền thống

Đình Hướng Dương

Đình Hướng Dương thuộc thôn Hướng Dương, xã Thắng Lợi, huyện Thường Tín. Theo những văn bản chữ Hán và cuốn thần phả lưu trong đình thì nơi đây thờ vị thần thành hoàng làng là “Uy linh Tây vực phù vịnh quốc minh mẫu đại vương” và “kiều cung đế mẫu công chúa Thủy Tinh thần tiên quốc vương” (Đại Vương Thánh Mẫu).

Tương truyền các vị âm phù giúp vua Lý Nhân Tông dẹp giặc ngoại xâm ngoài biên ải. Trong đình còn lưu giữ 29 đạo sắc của các triều đại phong kiến nhà nước Việt Nam phong cho các vị thần Đạo sắc sớm nhất vào năm Dương Hòa thứ 5 triều Lê Thần Tông (1939), đây là một trong những đạo sắc phong sớm nhất còn lưu giữ được.

Đình Hướng Dương nằm ngay cạnh cổng đầu làng, quay hướng Tây - Nam, phía trước có hồ bán nguyệt, bên hồi có nhà bia. Ngôi đình được xây dựng to lớn từ cuối thế kỷ XVII. Đến năm 2018, được xã, thôn và nhân dân tu bổ, tôn tạo lại. Ngôi đình to đẹp với mặt bằng cấu trúc chữ công gồm Đại bái, Ống muống và Hậu cung.

Ngôi nhà Đại bái hình chữ nhật, gồm 5 gian 2 dĩ, tường gạch bao quanh, bốn mái đao cong. Kiến trúc khung nhà là bốn hàng cột của 6 bộ vì làm kiểu thượng chồng rường, hạ cốn bẩy. Những bức mê cốn đục chạm đề tài tứ linh, tứ quý. Hệ thống cột xẻ để khớp với câu đầu tọa lên bộ vì chịu lực đỡ mái. Những bộ vì nách có mảng kiến trúc phong cách thời Lê đó là bộ vì kẻ chuyền và bộ vì kẻ góc, trên má thân của kẻ phía đầu có đục chạm kênh bong hình rồng có phủ đầy tia mác lửa. Ở phía mái bờ guột còn có hai con kìm bằng đất nung màu xám tro nghệ thuật của thời Lê là di vật giúp đoàn định niên đại xây dựng.

Nhà Hậu cung còn gọi là ngôi đình Thượng nằm song song với nhà Đại bái qua cầu ống muống. Kiến trúc khung nhà với ba hàng cột gỗ tròn. Những bộ vì làm theo kiểu chồng rường giá chiêng. Trên đầu rường có nét chạm hoa văn thực vật.

Đình Hướng Dương còn bảo tồn những hiện vật có giá trị như quả chuông đồng “Hướng Dương linh điện”. Quả chuông đúc vào năm Nhâm Thìn đời vua Thành Thái (1892). Trong bài minh nghi tên những người hưng công để đúc chuông. Trọng lượng nặng 80kg.

Tấm bia đá ghi “Đoàn giáp hậu vị bi ký”, bia cao 1,20m, rộng 80cm. Trán bia khắc hoa văn lưỡng long chầu nguyệt, với rồng mây, sen trúc. Lòng bia khắc 25 dòng chữ Hán, được làm vào năm Kỷ Sửu niên hiệu Khải Định 10 (1925).

Xã Thắng Lợi